آرشیو موضوعی: صنایع دستی

سوغات خمین

سوغاتی های خمین شامل:

۱- عسل خمین

۲- لوبیا چیتی خمین

۳- صنایع دستی خمین

۴- ترخینه خمین

و …

425 views

هنر قالیبافی در شهرستان خمین

قالی چیست ؟

قالی  نوعی زیرانداز بافته شده از  پشم ، الیاف پنبه و در بعضی موارد ابریشم است که معمولاً برای کف پوش زمین به کار می‌رود.
از آنجا که قالی و فرش همیشه نقش‌های زیبا بر خود داشته‌اند، امروزه به جنبهٔ تزئینی آن نیز توجه می‌شود.
به دست بافتهٔ پُرزدار و گره‌دار قالی گویند. همهٔ پژوهشگران بدون چون و چرا بر این نکته اعتراف دارند که قالی و قالی‌بافی از آسیا شروع شده است. پژوهشگران بر این عقیده‌اند که ترکستان، ایران و قفقاز می‌باید مهد اولیهٔ این هنر بوده باشند. از عباراتی که در انجیل و ادبیات کلاسیک آمده به این نتیجه رسیده‌اند که هنر شرقی قالی‌بافی مدت‌ها قبل از میلاد مسیح شناخته شده بوده و وجود داشته است

قالی خمین

 

تاریخچهٔ بافت قالی

تا آنجا که دانسته شده است، تاریخچه فرش یا قالی به هزارهٔ پنجم و ششمِ پیش از میلاد در آسیای مرکزی برمی‌گردد. قالی ایرانی پازیریک، قدیمی‌ترین قالیِ دستبافِ یافته‌شدهٔ جهان است که در سیبری کشف شده و بافت ایران در دوران هخامنشیان است. قالی‌بافی در سدهٔ ۱۰ میلادی به وسیلهٔ مورها به اسپانیا شناسانده شد. جنگ‌های صلیبی باعث شد تا قالی‌های ترکی به اروپا برده شوند که در آنجا بیشتر از دیوارها آویزان می‌شد و یا بر روی میزها قرارمی‌گرفت؛ بنابراین، از آغاز آشناییِ اروپاییان با قالی، آنها به آن به دیدهٔ یک اثر هنری و نه یک زیراَنداز می‌نگریستند. پس از گسترش تجارت در سدهٔ ۱۷، قالی‌های ایرانی به شکل چشمگیری به اروپای غربی شناسانده شدند.

امروزه مراکز عمدهٔ تولید و بافت قالی، کشورهای ایران، پاکستان، هند، ترکیه، شمال آفریقا، منطقهٔ قفقاز، نپال، اسپانیا، ترکمنستان و تبت می‌باشند.

photo_2016-09-03_11-50-52

قالی پازیریک قدیمی‌ترین فرش دنیا است که در سال ۱۳۲۸ (۱۹۴۹) توسط سرگی رودنکو باستان‌شناس روس در دره پازیریک در کنار اشیاء باستانی دیگری در گور یخ‌زدهٔ یکی از فرمانروایان سکایی کشف شد.

 

هنر قالیبافی در شهرستان خمین

این هنر در شهرستان خمین قدمت دیرینه ای دارد و در هر کدام از روستاهای این شهرستان ، فرش به شیوه ای خاص فرهنگ آن روستا بافته می شود .یکی از این روستاها لیلیان است . روستایی که نام خود را از لیدی های ارامنه گرفته است.
هنر قالیبافی ارامنه با کوچ اجباری آنها به ایران، راه پیدا کرد. ارامنه روستانشین، پشم گوسفند را که مادهٔ اساسی قالیبافی است به صورت سنتی ریسیده و با مواد گیاهی رنگزا که در طبیعت یافت می شود، رنگ می کردند و سپس با آن قالی دستباف تولید می کردند.
بارها سیاحان و محققان انگلیسی و آمریکایی در روستاهای ارمنی نشین ایران به جستجو پرداختند و قالی ارمنی باف ایران را از نظر نقش طرح، هماهنگی نقش و رنگ و مرغوبیت جنس الیاف تمجید کردند.
عمده ترین دستبافته های منطقه لیلیان، قالی، گلیم دو روی راه راه، جاجیم و ماشند (رواندازی که بر روی کرسی می انداخته اند) بوده است.
از ویژگیهای فرشبافی این منطقه می توان به استفاده از دار عمودی، مکانیزم تخت باف، به کارگیری گره فارسی، رجشمار بین ۲۶-۳۲ ، اشاره نمود. همچنین رنگرزی به صورت گیاهی انجام می شده است.
طرحهای متداول این منطقه طرح گل پنبه ای، لچک و ترنج، طرح ماهی، طرح کلیسای ، طرح مام میهن و طرح گلدانی افشان هستند.
مردم روستای لیلیان قالی های خود را یک پوده و بسیار فشرده و با مهارت بسیار می بافتند بطوری که قالی سطحی مخملی و نرم پیدا می کرد.
بافندگان این روستا در این صنعت از پشم گوسفندان استفاده و مراحل ریسندگی و رنگرزی را خود انجام می دادند.
در گذشته نقوش قالی لیلیان اصالت خودش را داشت و علاوه بر ویژگی های خاص ، قالیباف آزاد بود که نقش خودش را تفسیر کند اما در قالی امروز لیلیان اگر بافته شود خلاقیت قالیباف کشته شده و بافنده به مجری چشم و گوش بسته ای تبدیل شده که برای بازاریابی دست از خلاقیت کشیده است.
در گذشته ، دست بافته های زنان ارامنه روستای لیلیان به نام قالی لیلیان خمین شهرت جهانی داشت نمونه هایی از این فرش در موزه کشورهای آلمان و آمریکا و برخی دیگر از کشورهای اروپایی نگهداری می شوداما رفته رفته این هنر اصیل با مهاجرت ارامنه از این محل کمرنگ شد و جای خود را به نقش های تحمیلی که با فرهنگ این دیار بیگانه است داد.
امروزه کشور چین به اسم فرش لیلیان خمین فرش تولید و به کشورهای دیگر صادر می کند .

 

photo_2016-09-03_11-52-01

نمونه ای از قالی لیلیان
از روستاهای شهرستان خمین

تهیه: ایمان ابو الحسنی

منبع: کانال تلگرامی صنایع دستی و سوغات خمین

222 views

سبد بافی با ساقه های طلایی گندم،هنر بانوان روستای خان اباد

سبد با ساقه گندم

سبد بافی با ساقه های طلایی گندم،هنر بانوان روستای خان اباد

روستاییان خان آباد پذیرای شما سروران گرامی هستند .

قدمتان روی چشم ما.

298 views